Nieuws

Niet aangeboren
Hersenletsel (NAH)
Gezinshulp bij NAH richt zich op ondersteuning van het hele systeem rondom iemand met hersenletsel. NAH ontstaat bijvoorbeeld na een CVA (beroerte), traumatisch hersenletsel, hersentumor, infectie of zuurstoftekort. De impact is vaak cognitief, gedragsmatig én psychosociaal met duidelijke gevolgen voor partner, kinderen en gezinsdynamiek.

Voor wie is gezinshulp bij NAH bedoeld?​​
​
​Gezinshulp bij niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is bedoeld voor gezinnen waarin één van de gezinsleden hersenletsel heeft opgelopen en dit leidt tot uitdagingen in het dagelijks functioneren, de opvoeding en/of onderlinge relaties.
​
Te denken valt aan:
​
Gezinnen met een ouder met NAH
Waarbij sprake is van cognitieve, gedragsmatige of emotionele veranderingen (zoals geheugenproblemen, prikkelbaarheid, verminderde belastbaarheid of beperkt ziekte-inzicht) die invloed hebben op de opvoedingssituatie en gezinsdynamiek.
​
Gezinnen met een kind of jongere met NAH
Waarbij het hersenletsel leidt tot gedragsproblemen, leerproblemen, emotieregulatieproblemen of verminderde zelfstandigheid, met impact op het gezinsfunctioneren.
​
Gezinnen met ontregelde rol- en taakverdeling
Bijvoorbeeld wanneer:
-
de ouder met NAH opvoedtaken niet (meer) adequaat kan uitvoeren
-
Er sprake is van onvoorspelbaar of ontremd gedrag
-
Structuur en dagritme ontbreken
-
Communicatie verstoord is
​​​
Gezinnen met bijkomende kwetsbaarheden
Zoals psychiatrische problematiek, schulden, sociaal isolement of beperkte netwerkondersteuning, waarbij NAH een versterkende factor is.
Wat verandert er bij NAH in een gezin?​​
Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) heeft vrijwel altijd gevolgen die verder reiken dan de persoon zelf. De veranderingen zijn vaak minder zichtbaar dan bij lichamelijke beperkingen, maar hebben diepgaande impact op het gezinsfunctioneren.
​
Cognitieve veranderingen
NAH kan leiden tot cognitieve stoornissen zoals mentale traagheid, geheugenproblemen en verminderde executieve functies. Dit uit zich bijvoorbeeld in moeite met plannen, overzicht houden, initiatief nemen, organiseren en het reguleren van gedrag. De ouder of partner met NAH kan afspraken vergeten, taken niet afronden of het overzicht in het huishouden verliezen. Voor het gezin betekent dit vaak dat voorspelbaarheid en structuur wegvallen.
Gedrags- en emotionele veranderingen
Naast cognitieve beperkingen treden regelmatig gedragsmatige en emotionele veranderingen op. Denk aan prikkelbaarheid, ontremming, impulsiviteit, apathie of stemmingswisselingen. Deze veranderingen kunnen voor gezinsleden ingrijpend zijn, omdat de persoonlijkheid of het gedrag van hun naaste als “anders” wordt ervaren. Kinderen kunnen bijvoorbeeld schrikken van plotselinge boosheid of zich afgewezen voelen bij emotionele afstandelijkheid.
Beperkt ziekte-inzicht
Een kenmerkend en belastend aspect van NAH is het verminderde ziektebesef. De persoon met hersenletsel kan de eigen beperkingen onderschatten of ontkennen. Dit bemoeilijkt acceptatie en samenwerking in hulpverlening. Voor partners en kinderen leidt dit vaak tot frustratie, onbegrip en conflicten, omdat zij de gevolgen dagelijks ervaren.
Rolverschuivingen binnen het gezin
Door de beperkingen verandert de rolverdeling. De partner neemt vaak meer verantwoordelijkheden op zich en groeit onbedoeld in de rol van mantelzorger. Kinderen kunnen extra taken krijgen of emotioneel steunend worden naar de ouder. Deze verschuivingen verstoren het evenwicht in het gezin en kunnen de ontwikkelingspositie van kinderen onder druk zetten.
​
Wat bieden wij?
Gezinshulp bij NAH is systemisch van aard en richt zich op herstel van balans, veiligheid en ontwikkelingskansen binnen het gezin. De interventie richt zich niet uitsluitend op de persoon met hersenletsel, maar op het gehele systeem.
​
Psycho-educatie
Een eerste doel is het vergroten van inzicht bij alle gezinsleden. Door uitleg te geven over de aard en gevolgen van hersenletsel worden gedragsveranderingen geduid en genormaliseerd. Dit vermindert schuldgevoelens, verwijten en misinterpretaties (“hij wil niet” wordt “hij kan niet”). Psycho-educatie vormt de basis voor realistische verwachtingen.
Structuur en voorspelbaarheid
Gezinshulp richt zich op het aanbrengen van duidelijke dagstructuur, taakverdeling en prikkelregulatie. Concrete hulpmiddelen zoals weekplanningen, vaste routines en duidelijke afspraken vergroten voorspelbaarheid en verminderen overbelasting. Structuur compenseert executieve functiestoornissen.
Communicatieherstel
Door hersenletsel verandert vaak de communicatiestijl en het verwerkingsvermogen. Gezinshulp richt zich op het aanleren van effectieve communicatiestrategieën, zoals korte en eenduidige boodschappen, één opdracht tegelijk, herhaling waar nodig en expliciete afstemming. Dit voorkomt escalaties en misverstanden.
Herstel van draagkracht–draaglast balans
Een belangrijk doel is het voorkomen of verminderen van overbelasting bij de partner of mantelzorger. Dit kan bestaan uit het herverdelen van taken, het inzetten van informele of professionele ondersteuning en het expliciet monitoren van belastbaarheid. Preventie van uitval staat hierbij centraal.
Ondersteuning van kinderen
Kinderen hebben behoefte aan leeftijdsadequate uitleg over NAH en ruimte voor hun emoties. Gezinshulp biedt ondersteuning bij het verwoorden van gevoelens zoals boosheid, schaamte of verdriet. Tevens wordt bewaakt dat kinderen niet structureel in een zorgende rol terechtkomen die hun ontwikkeling belemmert.
​




Erkende richtlijnen en effectieve interventies die door het JIT oa worden ingezet:
Gezinnen met meervoudig complexe problemen
Gezin Centraal
Signs of Safety
Boksend opvoeden
Oplossingsgericht werken
Sensoa Vlaggensysteem
Overige interventies
14 condities voor goed genoeg opvoederschap
ARIJ veiligheids en risicotaxatie instrument
Volle hoofdenboek
Geef me de 5
Brainblocks
Yucel
​
